Kulakları çınlasın diyor ki Ertürk Akşun: “Entelektüelden psikopat olmaz diye bir yasa yoktu sonuçta.” Bu söz beni düşündürdü. Yasa yok ama algımıza ters, dedim kendi kendime. Öyleyse yeterince entelektüel değil, yarım entelektüel. Münevver karakteri batsın. Biraz derine inersek belki haksız olduğum açığa çıkabilir.
Peki, entelektüel nedir? Bir de böyle soralım ki açığa çıksın psikopat olup olamayacağı. Çok okumuş, bir elinde pipo, bir elinde kitap, analitik düşünen, aydın, çoğul bakış açılı vs vs bir arkadaşımız. Aslında temiz arkadaştır kendisi. Zira az önce yaptığımız tanım kulağa yağlı ekmek gibi geliyor. Böyle bir insan psikopat olabilir mi? Yani, içindeki vahşiyi öldürememiş haliyle demek istiyorum. Ben de bir yerde düşünen bir madde olduğuma göre çoğul düşünebilirim. Şimdi…
For Vendetta filmini bilirsiniz. Hatırlayın:
– Bana yaptıkları canavarcaydı!
– Ve senden bir canavar yarattılar.
Bir adım daha atıp aynı film üzerinden başka bir alıntı yapalım. “Şiddet iyi yönde kullanılabilir, onun gibisini yargılayacak mahkeme yoktur!” Bu söz, kendisinin yönettiği bir televizyon programında ki ırkçı ve nefret söylemleriyle tanınan ve aynı zamanda zulmüyle ülkeyi kasıp kavuran başkan Sutler’ın en yakın arkadaşlarından biri ve parti üyesi Lewis Prothero’ya karşı söylenmiştir. Nasıl bir lanet olduğu aşikâr. Başkarakterimiz “V” de oldukça entelektüel bir karakter ama bakın, ülkede yolunda gitmeyen şeyler var şiarıyla kötü karakterleri öldürüyor. Ama o kadar naif bir insan ki öldürdüğü insanların üzerine gül bırakmayı ihmal etmiyor: Scarlet Carson. “Bir gülüm var bu da senin için.”
Öyleyse şöyle bir soru sormamız lazım gelir: Sevgili entelektüelimiz kime karşı psikopatlık örneği sergilemeli? Dünyanın en zeki insanlarından biri olan Einstein ne diyordu: “Dünya kötüler yüzünden değil, onlara tepkisiz kalanlar yüzünden tehlikelidir.” Sevgili akıl küpümüz rotayı iyi çözmüş. Kendisi de şüphesiz örnek bir aydın. Öyle ki atomu parçalayıp içindeki enerjiyi açığa çıkarttı. Entelektüel bir adam canım. Sonunda Japonya’ya düştü o atom bombasının parçaları. Burada parantez açalım. Einstein Manhattan Projesinde hiç çalışmadı. Aslında atom bombasını da o yapmış değil. Fakat bir şeyin önünü açtı. ABD başkanı Franklin D.Roosevelt’e gönderdiği, uranyum fisyon bombası teorisini ve enerji-kütle ilişkisini açıklayan ünlü E=m formülünü özetlediği her iki mektubu da nükleer silahların geliştirilmesine katkı sağladı. Daha sonra pişman olduğunu şu sözlerinden anlıyoruz: “Eğer Almanların bir atom bombası geliştirmek konusunda başarısız olacaklarını bilseydim hiçbir şey yapmazdım.” Entelektüel olabilirsin ama bu seni neden sonuç ilişkilerinde tehlikeli sulara götürmeyeceği anlamına gelmez.
Tekrar konumuza dönelim. Diyelim ki entelektüelimizin karşısında bir terörist var. Gerçek bir insanlık dışkısı! İki yılda 400 kadına tecavüz etmiş kirli bir militan! Var böyle örnekler yanı başımızda. Onca okuduğu bilgiyle ona pipo mu ikram edecek yoksa bakacak mı icabına, psikopat yüzünü mü gösterecek? Öyleyse entelektüel kişi de pekâlâ psikopat olabilir. Hatta olmalıdır. Neden okumuş onca kitabı? İnsanlardan kaçmak için mi? Çoğu kez öyle. Kendine mi yontmuş bilgiyi ve tesadüfen mi aydın olmuş? Sanırım.
Bir de bu taraftan bakın meseleye. Entelektüel nedir diye sorarken bu küçük ayrıntıyı gözden kaçırmayın. Arkadaş psikopatmış ya da karısını dövüyormuş. Çokça var böylelerinden. Entelektüel değil olsa olsa zamane aydını, entel olabilir. Bu yüzden sadece okumak yetmiyor, demiyor muyuz? Böyle bir insandan aydın olur mu hiç? Yani sırf çokça okumuş olması onu entelektüelliğe mi sürüklemiştir, kaçınılmaz bir sonuç mudur bu? Tarlayı sürerken tesadüfen bir çanak altın bulması gibi!
Bana sorarsanız gerçek entelektüel yeri geldiğinde psikopat da olabilir. Ama yapacağı eylemlerin toplumu yozlaştırmaması, geri götürmemesi kaydıyla. İnsani değerlerimiz var bizim. O değerlere sahip çıkabilen kişidir entelektüel. Bilimi, sanatı, kadını, çocukları, doğayı, canlılığı seven insan! Zulüm karşısında direnebilen… Peki, kim tarafından yapılan zulümden bahsediyoruz? Kendini güçlü sanan zalim insanlardan gelen zulüm. Ezen, soyan, ağlatan, yakan, yok eden insansı şeytanların zulmünden bahsediyorum…
Günay Aktürk
