NARSİSTİK ARGO TERİMLER SÖZLÜĞÜ | NARSİSTİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU

NARSİST DAVRANIŞLAR

 

 

ElinorGreenberg2

 

 

   Narsistik kişilik bozukluğu ile ilgili çevrimiçi sohbete ilk girdiğimde, akademik yazımda hiç karşılaşmadığım narsistik davranışları tanımlamak için bir takım argo terimlerinin kullanıldığını keşfettim. Sonunda anlamlarını deşifre ettim.


   Bu terimlerden bazıları aslında oldukça zekicedir ve narsistik kişilik bozukluğu olan birini sevme deneyiminin önemli yönlerini ele alır. Bunlar aydınlatıcı, korkutucu ve uçan maymunlar gibi. Bununla birlikte bu terimlerin çoğu, zihinsel sağlık uzmanlarının bu tanı ile ne demek istediklerini anlamadan gerçek anlamda narsist olarak nitelendirdikleri, bilgisiz kişilerin rastlantı olarak insanları narsist olarak etiketledikleri şekilde kötüye kullanılmaktadır.


   Bu yüzden açıklık için, en sık karşılaşılan narsistik argo terimlerini, hem narsistik kişilik bozukluğu konusundaki profesyonel bilgim hem de bu terimlerin şu anda nasıl kullanılmakta olduğu ile tutarlı şekilde tanımladığım bir sözlük oluşturmaya başladım. Bloglarda ve zihinsel olmayan sağlık uzmanlarının çevrimiçi makalelerinde. Ayrıca, mümkün olduğunda, bu terimler için kaynak sağlamaya çalışıyorum, çünkü orijinal bağlamı bilmek çoğu zaman anlamı açıklığa kavuşturuyor.

 

 

Gaslighting

 

 

   Kaynak: Bu terim “Gaslight” adında 1938 tarihli bir oyundan geliyor. Oyun ve filmler, 19. yüzyılın sonlarında gaz ışıklarının iç mekân aydınlatması için kullanıldığı zaman ayarlanır. Temel komplo, yeni karısı Paula’yı delirdiği konusunda ikna etmeye çalışan kocası Gregory’le ilgilidir.


   Gregory bir usta manipülatördür ve Paula’nın kendisinden şüphe duymasını sağlamak için elinden geleni yapar. Evin geri kalan kısmındaki gaz ışıklarının kararmasına neden olan tavan aramasını yapıyor, ancak Paula karartma ışıkları hakkında yorumda bulunduğunda, Gregory bunun olduğunu reddediyor ve ona bir şeyler hayal ettiğini söylüyor. Paula’yı hafızasına güvenmemesi konusunda ikna etmeye çalışır.

 

NARSİSTİK ARGO TERİMLER SÖZLÜĞÜ NARSİSTİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU 2

 

NPD

 

 

   Anlamı: Narsisistik gaslighting, narsistik kişilik bozukluğu olan insanlar yanıldıklarını kabul etmeyi reddettiklerinde veya eşlerine kötü bir şey yaptıklarında ortaya çıkar. Kanuna yakalandıklarında bile, diğer kişiyi paranoyak olduğu ve her şeyi hayal ettiği konusunda ikna etmeye çalışacaklar.

 

 

Örnek — Betty ve Metin

 

   Betty, kocası Dan’in bir ilişkisi olabileceğinden şüpheleniyordu ancak gerçek bir kanıtı yoktu. İşyerine geç kalmaya başlamış ve birkaç kez eve sarhoş gelmişti. Dan’in duşta olduğu bir gün telefonuna baktı ve bazı kadınlardan gelen bir dizi seksi metin mesajı gördü.


   Betty, Dan’le yüzleşti ve ona bu kadının kim olduğunu, ona bir ilişki yaşadığına dair şüpheleri hakkında bilgi vermesini istedi. Eşine gerçeği söylemek yerine şöyle der: “Deli olmalısın. Neden birdenbire paranoyak davranıyorsun? Bana kimin mesaj attığı, kimin olduğu hakkında hiçbir fikrim yok. Yanlış numara olmalı. ”


   Dan başka bir kadının varlığını kabul etmeyi reddediyor ve Betty’ye paranoyak olduğunu söyleyip duruyor. Betty, iki arkadaşının kısa kırmızı bir elbiseyle seksi bir sarışınla yemeğe çıktığını söylese bile, her şeyi inkâr etmeye devam ediyor. Bu narsisistik gaslighting’in klasik bir örneğidir.

 

NARSİSTİK ARGO TERİMLER SÖZLÜĞÜ NARSİSTİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU 3

 

Uçan Maymunlar

 

   Kaynak: Bu terim, Frank Baum‘un Oz Büyücüsü adlı kitabından ve buna dayanan en popüler 1939 filminden geliyor.


   NPD Anlamı: Uçan maymunlar, narsistin nefret ettiği birine zulmetmek için müttefik olarak katıldığı herhangi bir grup insan için argo bir terimdir. Onların desteğini kazanmak isteyen narsist, diğer kişiyi şeytan, narsisti gerçek kurban olarak gösteren yalanlar üretir.

 

 

Örnek — Jon ve Yalanlar

 

 

   Jon’un karısı Lisa, narsistik kişilik bozukluğu biçimine sahip. Çok dramatik bir insan ve ilgi odağı olmayı seviyor. Jon’a kızdığında kendisini gizlice nasıl kötüye kullandığı hakkında hikayeler uydurur. Daha sonra bütün arkadaşlarını suiistimal iddiaları hakkında şikâyet etmeye çağırır. Lisa telefonda ağlıyordur ve çok inandırıcıdır. Konuştuğu kişilerin çoğu ona inanır. Sebepleri: “Evlilikte kapalı kapılar ardında neler olup bittiğini gerçekten kim biliyor?”


   Jon, bazı ortak arkadaşlarıyla karşılaşıncaya kadar Lisa’nın kendisi hakkında söylediği şeyleri bilmiyordur ve onun için medeni bir insandır. Jon’un sözde iğrenç öfkesine dair abartılı öykülerle dolu söylentiler daha da kötüye gider. Lisa’nın uçan maymun grubu artık onu gördüklerinde Jon’a hakaret etme hakkına sahiptirler. Jon kendini savunmaya çalışır ancak Lisa’nın uçan maymunları söylediği her şeye indirim yapar. Dedikodular yayıldıkça söylemler daha da ağırlaşarak küfürlü bir koca olarak tasvir edilmeye başlar.

 

 

Bombalı Aşk

 

NARSİSTİK ARGO TERİMLER SÖZLÜĞÜ NARSİSTİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU 4

 

   Kaynak: Wikipedia.org‘a göre, aşk bombalaması terimi , 1970’lerde Sun Myung Moon’un Birleşik Devletler Birleşme Kilisesi üyeleri tarafından icat edildi. Grubun yeni üyeleri, sıcaklık ve dikkat göstergeleriyle doluydu. Kilise üyeleri, aşk bombalamasının gerçek bir dostluk ve endişe ifadesi olduğunu söyledi. Uygulamanın eleştirmenleri bunu, yeni üyenin gruba olan bağlılığını sağlamlaştırmak için kültler tarafından kullanılan bir psikolojik manipülasyon şekli olarak gördü.


   NPD Anlamı: Aşk bombalaması terimi, narsistlerin baştan çıkarmaya yönelik taktiklerini tanımlamak için kullanılmaktadır; baştan çıkarmaya veya aşık olmaya çalıştıkları birini kovalarken. Sürekli övgü, ölümsüz sevgi vaatleri, düşünceli küçük hediyeler, gece yarısı metinleri ve narsistin seçtiği kişinin sevgisini güvence altına alacağını düşündüğü her şeyi içeren çılgınca romantik bir davranış. Bu yoğun olumlu dikkat, hızlı bir taahhüt için genellikle baskıya eşlik eder. Ne yazık ki narsist aslında kişinin sevgisini güvence altına aldığında, sevgi bombalaması genellikle durur ve sonunda devalüasyon veya kayıtsızlık ile yer değiştirir.

 

 

 

Örnek — Patrick ve Çad

 

 

   Teşhirci bir narsist olan Patrick, Çad ile bir arkadaşının partisinde tanıştı. Ertesi gün brunch’a Çad’ı kendisine katılmaya davet etti. Chad, Patrick ile bir ilişki sürdürmekle gerçekten ilgilenmediğini açıkça belirten belli belirsiz bir bahane ile onu geri çevirdi.


   Vazgeçmek yerine, Patrick Çad’ı bombalamaya başladı. Çad’ın partinde ne kadar eğlendiğini ve Çad’ın ne kadar özel olduğunu söyleyerek gece geç saatlerde kısa mesajlar göndermeye başladı. Çad ona kısa ve kibar bir mesaj gönderdiğinde Patrick çabalarını iki katına çıkardı. Metinleri gittikçe cilveli ve cinsel oldu. Ayrıca Çad e-postalarını, ilgisini çekeceğini düşündüğü konularla ilgili göndermeye başladı. Sonunda, birkaç hafta boyunca mesaj attıktan sonra, Çad içki içmek için Patrick’le buluşmayı kabul etti.


   İçki esnasında, Patrick Çad’la dikkatlice konuştu ve harika bir çift olacağını kanıtlama şansı istendi. Çad ikna olmadı ve gelecekte Patrick’den kaçınmaya karar verdi. Patrick, Çad’ın geri çekildiğini fark ettiğinde, aşk bombalamasını arttırdı.


   Çad’in tiyatroyu sevdiğini biliyordu ancak bütçesinin çok sık gitmesine izin vermeyeceğini de biliyordu. Yine de Çad’ın görmek istediğini bildiği bir şov için harika bir bilet aldı. Patrick sonra Çad’ı aradı ve şöyle dedi: “Benimle gerçekten ilgilenmediğinizi biliyorum ama ikimiz de tiyatroyu seviyoruz ve sadece bahsettiğiniz şov için iki harika bilet aldım. Sadece arkadaş olarak gidemez miyiz? Başkaca beklentim yok.” (Yalanlara dikkat edin).


   Bu böyle devam etti. Patrick Çad’a övgüler yağdırdı ve gelecekleri hakkında birçok söz verdi ve hediyelere boğdu: “Sizi her yaz kiraladığım sahil evine götürmek için sabırsızlanıyorum. Orayı seveceğinizi biliyorum. ”


   Sonunda Çad zayıfladı ve Patrick’le gittikçe daha fazla zaman geçirmeye başladı. Çad: “Belki de bu ilişkiye gerçekten bir şans vermeliyim. Hiç kimse bana bu kadar iyi davranmadı ya da bu kadar çok istemedi.” Ne yazık ki Patrick Çad’ı bağladığının farkına vardığında ona olan ilgisini kaybetmeye başladı. Patrick için aşk kovalamacayla ilgiliydi, kişiyle değil.

 

NARSİSTİK ARGO TERİMLER SÖZLÜĞÜ NARSİSTİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU 5

 

 

Elektrik süpürgesi

 

 

   Kaynak: Terim, hoovering Hoover elektrikli süpürgenin adından türetilmiştir. İrlanda ve İngiltere’de “hoover” kiri emmek için elektrikli süpürge kullanmakla eşanlamlı hale geldi.

 

 

Örnek: William ve Betty

 

 

   Narsistik William, Betty ile ilk tanıştığında onu yetişkin hayatı boyunca aradığı özel kadın olarak gördü. Betty güzel, eğitimli ve William’dan daha yüksek bir sosyal sınıftandı. İlişkileri başladığında ona bir kraliçe gibi davrandı. William hızlı hareket etti, Betty’den işini bırakmasını, onunla evlenmesini ve onunla kimsenin tanımadığı başka bir ülkeye taşınmasını istedi.


   Bir süre birlikte yaşadıktan sonra William sıkıldı ve Betty’ye olan ilgisini kaybetti. Daha fazla evlilik konuşması yoktu. William onu ​​değersizleştirmeye ve sürekli kavga etmeye başladı. Betty’nin sözde ilişkilerinin ölümü için bencilliğini bencilleştirdiği bir kısır kavgadan sonra William eşyalarını toplayıp taşındı.


   Betty sersemlemiş, derin bir depresyona girmişti ve bir zamanlar harika ilişkilerine ne olduğu hakkında hiçbir fikri yoktu. Bir yıl boyunca ağlayıp geri dönmesi için William’la iletişim kurmaya çalıştı ama mesajlarını, telefon konuşmalarını veya e-postalarını hiç cevaplamadı. Sonunda Betty, ailesinden yardım istedi ve terapiye girdi.


   Aradan bir yıl geçti


   Birdenbire Betty, doğum gününde William’dan “Seni düşünüyorum. Umarım güzel bir gün geçiriyorsundur.” şeklinde bir mesaj aldı. Betty, bu mesaja çok şaşırsa da en iyi eylem planının onu tamamen görmezden gelmek olduğuna karar verdi.


   William kararlıdır. Betty’yle yeniden bir ilişki içine girmek için her gün sevimli flört mesajları göndermesinin yanı sıra, evine teslim ettiği en sevdiği çiçeklerden oluşan güzel bir buket… Betty hala onunla konuşmayı reddettiğinde William’ın sıradaki hamlesi klasik bir hoover tekniğidir: ona, içinde yaşadığı her şey için özür dileyen bir mektup gönderir:

 

“Seni delice seviyorum. Benden nefret etmen gerektiğini de biliyorum. Hakkımda düşündüğün o kötü şeyleri hak ediyorum. Bütün o yaptığım şeyler delilikti. Gitmene izin verdiğimde hayatımın en büyük hatasını yaptığımı anladım. (Ona “kaçmasına izin ver” olarak onun tükenme şeklini nasıl yeniden tanımladığına dikkat edin) Sen sevdiğim tek kadınsın. Lütfen değiştiğimi kanıtlamak için bana bir şans daha ver. Seni ne kadar sevdiğimi kanıtlamak için istediğin her şeyi yapacağım. Pişman olmayacaksın. Söz veriyorum.”

 

 

NARSİSTİK ARGO TERİMLER SÖZLÜĞÜ NARSİSTİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU 7

 

 

NARSİSTİK MALZEMELER

 

   Kaynak: Wikipedia.org‘a göre, narsistik arz terimi , 1938’de psikanalist Otto Fenichel tarafından, diğer insanlara özgüvenimizi arttırmak için kullandığımız çeşitli yolları tarif etmek için tanıtılan bir kavramdır .


   NPD Anlamı: Narsistik arzlar veya kısaca arz terimi, narsistlerin özgüvenlerini düzenlemek için kullandıkları her şeyi ve herkesi tanımlar. Narsistik arzların amacı narsistin özel olma hissini arttırmaktır.

 

 

 

Örnek: Hayırsever Edward

 

 

   Edward, “sosyal yanlısı” teşhirci narsist olarak adlandırdığım bir kişilik. O son derece zengindir ve servetini kamuoyunda imajını diğer insanlara derinden önem veren biri olarak desteklemek için kullanmayı seçer. Bu özellikle ironiktir çünkü Edward duygusal empatiden tamamen mahrumdur. Edward’ın halka gösterdiği yüz ile kendisine yakın olanlara nasıl davrandığı arasında büyük bir fark vardır. Evde bir zalimdir. Karısı ve çocukları onun için, çalışan insanlar gibi ondan korkarlar.


   Edward’ın ana narsistik malzeme kaynağı, adını ve yüzünü gösteren yüksek profilli hayırsever nedenlere milyonlarca dolar vermektir. Yerel bir hastanenin pediatrik kanadını şimdiden adıyla almış ve aynı zamanda yerel bir kütüphaneyi desteklemiştir. En sevdiği hayır kurumu kamu televizyonudur. Birisi televizyonu her izlediğinde sponsorluğunu gösterdiğini, isminin ve yüzünün şovun verdiği paranın tanınması için ekranda açıkça göründüğünü bilmeyi seviyordur.

 

 

 

Narsisistik Aile Sistemi — Altın Çocuk ve Günah keçisi

 

NARSİSTİK ARGO TERİMLER SÖZLÜĞÜ NARSİSTİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU 8

 

   Narsistik kişilik bozukluğuna sahip güçlü bir ebeveyn tarafından yönetilen ailelerde, ailedeki çocuklara bazen belirli roller verilir ve birbirlerinden oldukça farklı şekilde muamele görürler. Bunun nedeni narsistik kişilik bozukluğu olan kişilerin bütün nesne ilişkilerinden yoksun olmalarını ve çocuklarını gerçekçi bir şekilde hem iyi hem de kötü özelliklerin bir karışımı olarak görememeleridir. Bir çocuk narsistik ebeveyne ait iyi projeksiyon alıcısı olabilir ve mükemmel olarak görülürken, diğer çocukların bir veya daha fazlası kötü olarak görülebilir. Bazı ailelerde bu roller ebeveynlerin en sevdiği kişi olana göre yeniden atanır. Bu bazen çocuklar arasında ebeveynleri memnun etmek ve iyi biri olarak görülmek için rekabeti teşvik eder.


Altın Çocuk:  Narsistik bir ebeveynin en sevdiği çocuğunun terimi. Bu çocuk mükemmel ve özel olarak idealleştirilmiştir. Ebeveyn, bu altın çocuğun tüm olumlu özelliklerini yansıtır ve dinleyen herkese harika başarıları için övünür.


Günah keçisi: Bu çocuk narsistik ebeveyne ait negatif projeksiyonların nesnesidir. Kendisi, açıkça başkalarının suçu olan şeyler de dâhil olmak üzere, yanlış giden her şey için suçlanan önemsiz bir ezik olarak değerlenir ve değerlendirilir.

 

 

Örnek — Günah keçisi Perry

 

 

   Perry’nin ailesinde, erkek kardeşi David, sürekli günah keçisi ilan edilirken, görevlendirilmiş altın çocuktur. David, Perry’nin en sevdiği oyuncaklarından birini kötü niyetli bir şekilde kırarken elini incittiğinde, narsistik anneleri Perry’yi suçladı. “Ne yaptığını gör! Kardeşinin elini incitmesi senin suçun. Ona ne yaptın?”

 

 


D. ELİNOR GREENBERG

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir