Ey Zavallı Milletim Oğuz Atay’ın Oyunlarla Yaşayanlar adlı eserinde, topluma yöneltilmiş en sert ve en ironik yüzleşmelerden biridir. Bu metin, “neden az gelişiyoruz?” sorusunu basit bir yakınma olarak değil, düşünmeyen, sorgulamayan ve kendisiyle yüzleşmekten kaçan bir toplum eleştirisi olarak ele alır. Oğuz Atay’ın Ey Zavallı Milletim Dinle hitabıyla başlayan bu bölüm, bireyin ve milletin ortak aklını hedef alan güçlü bir edebi monologdur.

Ey zavallı milletim dinle! Şu anda hepimiz burada seni kurtarmak için toplanmış bulunuyoruz. Çünkü ey milletim, senin hakkında az gelişmiştir, geri kalmıştır gibi söylentiler dolaşıyor. Ey sevgili milletim neden böyle yapıyorsun? Neden az gelişiyorsun? Niçin bizden geri kalıyorsun? Bizler bu kadar çok gelişirken geri kaldığın için hiç utanmıyor musun? Hiç düşünmüyor musun ki sen neden geri kalıyorsun diye durmadan düşünmek yüzünden, biz de istediğimiz kadar ilerleyemiyoruz.

Bu milletin hali ne olacak diye hayatı kendimize zehir ediyoruz. Fakir fukaranın hayatını anlatan zengin yazarlarımıza gece kulüplerinde içtikleri viskileri zehir oluyor. Zengin takımının hayatını gözlerimizin önüne sermeye çalışan meteliksiz yazarlarımız da aslında şu fakir milleti düşündükleri için, küçük meyhanelerinde ağız tadıyla içemiyorlar.

Ey şu fakir milletim! Aslında seni anlatmıyoruz. Sefil ruhlarımızın korkak karanlığını anlatıyoruz. İşte onun için sana yanaşamıyoruz. Senin yanında bir sığıntı gibi yaşıyoruz. Hiç utanmıyor muyuz? Hiç utanmıyoruz.