Aşık Veysel Demokrasinin Budur Rejimi

Aşık Veysel, 1950’li yılların baskı ortamında yazdığı Demokrasinin Budur Rejimi şiiriyle bir döneme itiraz eder. Türkiye çok partili hayatla yeni tanışmıştır, demokrasi emekleme çağındadır. İktidarda Demokrat Parti, muhalefette CHP vardır. Ancak muhalefet sadece Meclis’te değil, sokakta da susturulmak istenir. Adnan Menderes, “Vatan Cephesi” adı altında halkı kendi safında toplamaya girişir. Katılmayanlar fişlenir, dışlanır, hain ilan edilir.

Devlet radyosu her gün saatlerce bu cepheye katılanların isimlerini okuyor. İşte tam da böyle bir dönemde, bir halk ozanına da uzanıyor bu çağrı: Aşık Veysel’e… O ise dik duruyor. Valinin defalarca köyüne gelip Vatan Cephesi‘ne katılma teklifini geri çeviriyor. Ne siyasi menfaate eğiliyor, ne iktidarın gölgesine sığınıyor. Bu duruşunun bedelini ağır ödüyor: resmen köyüne hapsediliyor. Ama onun sesi, sazından yükselen vicdanın sesi, susturulamıyor.

Ve işte Âşık Veysel, 1950’lerin baskıcı ve yasakçı yönetimine karşı ”Demokrasinin Budur Rejimi” isimli şiiriyle karşılık veriyor.

Bu video, Aşık Veysel’in Adnan Menderes iktidarı döneminde yazdığı Demokrasinin Budur Rejimi adlı şiirin seslendirmesidir. Şiir, Vatan Cephesi uygulamaları ve 1950’ler Türkiye’sindeki demokrasi tartışmalarına doğrudan bir itiraz niteliği taşır.

Demokrasinin budur rejimi!
Vatan milletindir, kim kovar kimi?
Sıkma savcıları, kovma hâkimi,
Şekavet yok, adalet var bu yolda.

Topkapı’da, Kayseri’de, Uşak’ta,
Kimin hakkı vardır, bu sefil halkta?
Parmaklar oynuyor türlü nifakta,
Selamet yok, felaket var bu yolda.

Radyo denilen milletin malı,
Neşriyatlar tarafsızca olmalı.
Hâkimiyet milletindir bilmeli,
Esaret yok, hep millet var bu yolda.

Manasız mantıksız Vatan Cephesi!
Vatan milletindir bu neyin nesi?
Maksat Menderes’in seçim dalgası!
Menderes yok, memleket var bu yolda.

Milletsiz bir devlet yoktur olamaz.
Eğri bakan aradığın’ bulamaz.
Hiçbir parti ebediyen kalamaz,
Şikâyet yok, nihayet var bu yolda.

Veysel söyler ama duyulmaz sesi!
Doğru diyenlere diyorlar asi!
Böyle değildi şu demokrasi,
“Tahkikat” yok, hürriyet var bu yolda.

Söz: Aşık Veysel
Seslendirme: Günay Aktürk